Een astrologische seizoenswisseling valt samen met het moment waarop de zon een kardinaal teken binnenkomt: Ram, Kreeft, Weegschaal of Steenbok. Dat gebeurt bij de lente-equinox, de zomerzonnewende, de herfst-equinox en de winterzonnewende. Astronomisch zijn dit gewone keerpunten in de stand van de zon, maar astrologen geven er extra betekenis aan, als begin van een nieuw hoofdstuk in het jaar. In dit artikel lees je wat er aan de hemel gebeurt en waarom astrologen deze momenten bijzonder vinden. Je leest ook hoe je zo’n moment zelf kunt gebruiken, zonder er meer in te zien dan het is.
Wat een astrologische seizoenswisseling astronomisch is
De aarde draait in een jaar om de zon en haar as staat ongeveer 23,4 graden schuin. Daardoor ontvangt het noordelijk halfrond in de zomer meer zonlicht dan in de winter. Vier momenten in het jaar markeren de overgangen: de equinoxen, wanneer dag en nacht ongeveer even lang zijn, en de zonnewendes, wanneer de dag het langst of het kortst is.
Vanaf de aarde lijkt de zon in een jaar langs een denkbeeldige baan door de dierenriem te trekken, de ecliptica. Bij de lente-equinox, rond 20 of 21 maart, kruist de zon de hemelevenaar en begint de lente. De zomerzonnewende volgt rond 21 juni, de herfst-equinox rond 22 of 23 september en de winterzonnewende rond 21 of 22 december.
De dierenriem die astrologen in het Westen gebruiken, de tropische dierenriem, is aan deze vier punten gekoppeld. Het nulpunt van Ram valt precies op de lente-equinox, ongeacht welk sterrenbeeld daar op dat moment achter staat. Dat verklaart waarom de tekens in de astrologie niet meer helemaal samenvallen met de sterrenbeelden.
Dat de verschuiving ontstaat, komt door de precessie: de aardas draait in ongeveer 26.000 jaar langzaam rond, waardoor het lentepunt langs de sterren schuift. De seizoenen blijven dus kloppen met de tekens, ook al verandert de achtergrond van de sterren.
Waarom deze vier momenten in de astrologie bijzonder zijn
In de astrologie vallen de seizoenswisselingen samen met de ingang van de vier kardinale tekens: Ram, Kreeft, Weegschaal en Steenbok. Het woord kardinaal komt uit het Latijn en betekent scharnier. Deze tekens worden gezien als de initiatiefnemers van elk seizoen, de tekens die iets in gang zetten.
De lente-equinox, wanneer de zon het teken Ram binnenkomt, geldt als begin van het astrologische jaar. Veel astrologen maken op dat moment een speciale kaart, een ingresshoroscoop, die het thema van de komende drie maanden zou aangeven. Hetzelfde gebeurt bij de andere drie keerpunten.
Elke seizoenswisseling opent een reeks van drie tekens. Eerst komt het kardinale teken, daarna een vast teken dat het seizoen stabiliseert en tot slot een veranderlijk teken dat het seizoen afrondt en voorbereidt op het volgende. Zo krijgt elk seizoen een eigen verloop van beginnen, volhouden en loslaten.
Dat past in een ruimer idee in de astrologie: dat de tijd niet vlak is, maar kleur krijgt van de plek in de cyclus. Het is een symbolische ordening die goed aansluit bij de ervaring van een jaar, met zijn natuurlijke momenten van beginnen, bloeien, oogsten en rusten. Vooral het idee van drie fasen per seizoen, beginnen, volhouden en loslaten, zie je terug in veel manieren om een jaar te plannen.
Hoe astrologen elk keerpunt lezen
Bij de lente-equinox, de ingang van Ram, draait het om energie, begin en moed. De zomerzonnewende, de ingang van Kreeft, brengt volgens astrologen thema’s als thuis, zorg en emotie naar voren. De herfst-equinox, bij Weegschaal, staat voor balans en samenwerking. De winterzonnewende, bij Steenbok, voor structuur, verantwoordelijkheid en terugblik.
Het is niet toevallig dat veel culturen op precies deze momenten feesten vierden. Midwinterfeesten, het paasfeest rond de lente, midzomervuren en oogstfeesten sluiten bij de zonnecyclus aan. Astrologie sluit daar op haar eigen manier op aan, met tekens en planeten als taal.
Wie verder wil kijken, ziet dat elke seizoenswisseling ook een element heeft dat in het teken meespeelt. Ram is vuur, Kreeft water, Weegschaal lucht en Steenbok aarde. Meer over die indeling lees je bij de uitleg over de vier elementen.
Voor de gewone kijker is er ook iets te zien. Rond de zomerzonnewende staat de zon het hoogst aan de hemel en zijn de dagen het langst, terwijl ze rond de winterzonnewende het laagst staat. Dat maakt het jaar voelbaar, ook zonder astrologie.
Een astroloog kijkt ook naar de stand van de planeten op het exacte moment van de ingang. Welke planeet is dan sterk, welke staat in spanning? Zo’n lezing is bedoeld als sfeerbeeld voor de komende maanden, niet als voorspelling van concrete gebeurtenissen. Of je het seizoen zo wilt lezen, is aan jezelf.
Wat je kunt doen bij een seizoenswisseling
Het gemakkelijkste is de seizoenswisseling als natuurlijk moment voor een korte pauze te gebruiken. Wat heb je het afgelopen seizoen gedaan? Wat wil je in het komende seizoen anders doen? Vier momenten per jaar is genoeg om regelmatig te evalueren zonder dat het een last wordt.
Veel mensen koppelen er een klein ritueel aan: een wandeling bij zonsopgang of zonsondergang, een maaltijd met seizoensgroenten, het opruimen van een kamer of het schrijven van een brief aan zichzelf. Zo’n gewoonte maakt de overgang tastbaar en geeft het jaar ritme.
Voor wie meer wil weten over de stand van de planeten bij zo’n overgang, kun je de planeetstanden-tool gebruiken. Daarmee zie je in welke tekens de planeten staan op het moment dat het seizoen begint.
Het teken waarin de zon bij jouw geboorte stond, hoort bij een van de drie fasen van een seizoen: beginnen, volhouden of loslaten. Dat is een leuke vraag om bij stil te staan.
Hou rekening met het feit dat de data per jaar iets kunnen verschillen. Een equinox valt niet elk jaar op dezelfde dag, doordat het kalenderjaar niet precies met het zonnejaar overeenkomt. Kijk daarom altijd naar de datum van het betreffende jaar. Voor het overige geldt: een seizoenswisseling hoeft geen speciaal moment te zijn, maar kan wel een rustpunt bieden in een druk jaar.
Veelgestelde vragen
Wanneer begint het astrologische jaar?
Het astrologische jaar begint volgens de westerse astrologie bij de lente-equinox, wanneer de zon het teken Ram binnenkomt. Dat is meestal rond 20 of 21 maart. Het verschil met het kalenderjaar is dus ruim twee maanden. Het astrologische nieuwjaar is vooral van belang omdat de tropische dierenriem aan de seizoenen is gekoppeld. De exacte datum en tijd verschillen per jaar.
Is een astrologische seizoenswisseling hetzelfde als een equinox of zonnewende?
Ja, de vier momenten vallen samen. De lente-equinox is de ingang van Ram, de zomerzonnewende de ingang van Kreeft, de herfst-equinox de ingang van Weegschaal en de winterzonnewende de ingang van Steenbok. Het verschil zit in de interpretatie: astronomen beschrijven de stand van de aarde ten opzichte van de zon, astrologen geven er een symbolische betekenis aan. Beide gebruiken dezelfde exacte momenten. De betekenis die erbij hoort, blijft een interpretatie.